ချက်(Czech) သမ္မတနိုင်ငံတွင် ဥရောပအလယ်ခေတ်(AC 1100-1400)က သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံ ၃၀၀ ကျော်ရှိ၍ ယူနက်စကို၏ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအ မွေအနှစ်ဒေသအဖြစ် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည့် Kuntna Hora မြို့သည် မြို့တော်ပရက်ဂ်(Prague)ပြီးလျှင် အထင်ရှားဆုံးရှေးဟောင်းမြို့ဖြစ်သည်။ ယင်းမြို့၏ ဆင်ခြေဖုံး Sedlec ဒေသရှိ ယခင်တစ်ပတ်က ဖော်ပြခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ် အရိုးစုဘုရားကျောင်း(Bone Church)ကြောင့် လူသိများသကဲ့သို့ ၁၀ ရာစုမှ ၁၈ ရာစုနှစ်အထိ ငွေသတ္တုအများအပြားတူးဖော်ထုတ်ဖော်ခဲ့ရာမြို့ဖြစ်၍ ‘ငွေသတ္တုမြို့တော်’ဟုလည်း ထင်ရှားသည်။ Prague မြို့၏အရှေ့ဘက် ၃၈ မိုင်ခန့်တွင်တည်ရှိ၍ ချက် နိုင်ငံ၏ ဘိုဟီးမီးယားဒေသအလယ်ပိုင်း(Central Bohemian Region)၌ ရှိပြီး ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ယင်းမြို့သည် ချက်ကိုဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ၌ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ချက်နှင့်ဆလိုဗက်ဟူ၍ နှစ်နိုင်ငံဖြစ်သွားချိန်၌ ချက်နိုင်ငံတွင် ကျန်ရှိခဲ့သည်။


၁၃ ရာစုနှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့သည့် ယင်းမြို့သို့ စာရေးသူတို့ရောက်ခဲ့စဉ် တွေ့ မြင်ခဲ့ရသည့်ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများအနက် ခမ်းနားလှပလွန်းသည့် Cathedral of St.Barbara ရိုမန်ကက်သလစ်ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်းနှင့် မြို့လယ်ရင်ပြင်ရှိ ကျောက်သားဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် Stone Fountain ရေလှောင်ကန်နှင့် ရေပန်း များမှာ အလွန်စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းလှပါသည်။ ဂျာမန်ဗိသုကာလက်ရာပုံစံတည် ဆောက်ထား၍ ဥရောပအလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အထင်ရှားဆုံး ဘုရားကျောင်းတစ်ခုဖြစ် သည့် Cathedral of St.Barbara ကို ၁၃၈၈ ခုနှစ်က စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော် လည်း အခက်အခဲအမျိုးမျိုးတွေ့ကြုံခဲ့ရပြီး အဆင့်ဆင့် မွမ်းမံဖြည့်စွက်ဆောက်လုပ်ခဲ့ ကြသဖြင့် ၁၉၀၅ ခုနှစ်ရောက်မှသာ ယခုမြင်တွေ့နေကြရသည့် ပုံစံအတိုင်းတည် ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။ လွန်စွာအနုပညာလက်ရာမြောက်လှသည့် အမိုးခုံးမျက်နှာကျက် ကြီးများနှင့် ရောင်စုံမှန်ပြတင်းပေါက်ကြီးများမှာ ထူးခြားခမ်းနားထည်ဝါလွန်းလှသည်။ တစ်ချိန်က ဥရောပတိုက်၏ချမ်းသာကြွယ်ဝဆုံးမြို့တစ်မြို့ဖြစ်ခဲ့၍ ကျောက်တုံးများဖြင့် ခင်းထားသည့် မြို့လယ်လမ်းများ၏တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အ အုံအများအပြားကို မြင်တွေ့ခဲ့ရာ ၁၇ ရာစုက ကျောက်သားဖြင့် တည်ဆောက်ထားခဲ့သည့် Stone House အိမ်ကြီးကလည်း ထူးခြားလှပါသည်။


ယခင်က ငွေသတ္တုတွင်းများဖြင့်ပြည့်နေ၍ ရေရှားပါးခဲ့သဖြင့် မြို့ပြင် ၂ မိုင်ကျော် အရပ်မှ သစ်သားရေတံလျှောက်များဖြင့် အဆင့်ဆင့်သွယ်တန်းကာ မြို့လယ်ရင်ပြင်တွင် ကျောက်သားဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ရေလှောင်ကန်ကြီးတည်ဆောက်ပြီး ယင်းမှ ရေပန်း များဖြင့် မြို့နေလူထုအတွက် ရေဖြန့် ဝေပေးခဲ့ကြသည်။ ထို Stone Fountain ကြီးကို ၁၄၉၃ တွင် တည်ဆောက်ခဲ့၍ ၁၃ ပေမြင့်ပြီး ယခင်က ထိပ်ချွန်အမိုးကြီးရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ယင်းကို မတွေ့ရတော့ပေ။ အဝိုင်းပုံရေလှောင်ကန်ကြီး၏ အပြင်ဘက်၌နံရံ ၁၂ ခုရှိ၍ ယင်းတို့၌ရေပန်းတစ်ခုစီရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထို့ပြင် ငွေသတ္တုနှင့်တူး ဖော်ပုံအဆင့်ဆင့်၏သမိုင်းကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည့် ငွေသတ္တုတူးဖော်မှုပြတိုက် (Czech Museum of Silver) တွင်လည်း လေ့လာစရာများလှပါသည်။ ၂၈၂ ပေ မြင့်သည့် မျှော်စင်သဏ္ဌာန် St.James Church, Sedlec အရပ်ရှိ၁၄ရာစုအစပိုင်းက တည်ဆောက်ခဲ့ သည့် Cathedral of Our Lady နှင့် ၁၄ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ကပ်ရောဂါအသွင်ဖြစ်ပွား ခဲ့သည့် ပလိပ်ရောဂါကြောင့် လူပေါင်း သန်း ၁၀၀ ခန့်သေဆုံးခဲ့သည့် Black Death အမှတ်တရကျောက်တိုင်တို့သည်လည်းယင်းမြို့၏ကြည့်ရှုလေ့လာစရာနေရာများ ပင်ဖြစ်ပါ သည်။ ထိုသို့ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံအ များအပြားကို စာရေးသူတို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရသဖြင့် Kutna Hora မြို့ကို ယူနက်စကိုအဖွဲ့ ကြီးက ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းမှာ လုံးဝမှန် ကန်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ဟုပင် ဆိုရပေတော့မည်။

3-7-17czech

 

 

 

ချက်(Czech)သမ္မတနိုင်ငံတွင် မြို့တော် ပရက်ဂ် သို့မဟုတ် ပရာဟာ (Prague) မြို့တွင် လေ့လာစရာများလှသကဲ့သို့ မြို့ပြင်သို့ နေ့တစ်ဝက်လေ့လာရေးခရီးထွက်ရန် အချိန်ရလျှင် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိုင်းလိုလို မဖြစ်မနေသွားရောက်လေ့လာကြသည့် နေရာမှာ အလွန်ထူးဆန်းအံ့ဩဖွယ်ကောင်းလှသည့် ကမ္ဘာကျော်အရိုးစုဘုရားကျောင်း (Bone Church)ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ယခုနှစ်အတွင်း ချက်နိုင်ငံသို့ စာရေးသူတို့ရောက်ခဲ့ စဉ် Prague မြို့၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ကားဖြင့် တစ်နာရီခန့်ခရီးနှင်ရသည့် ထိုနေရာသို့ သွားရောက်လေ့လာဖြစ်ခဲ့ကြပါသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို၏ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ဒေသအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသော သမိုင်းဝင်အဆောက် အအုံ ၃၀၀ ကျော်ရှိသည့် Kutna Hora မြို့နှင့် ယင်းမြို့ဆင်ခြေဖုံး Sedlec ဒေသရှိ အရိုးစုဘုရားကျောင်းသို့ နှစ်စဉ်ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည် နှစ်သိန်းကျော် လာရောက်လေ့ လာလျက်ရှိကြသည်။ ထိုမြို့တွင် ငွေသတ္ထုတွင်းအများအပြားရှိ၍ ယခင်က သတ္ထုတူး ဖော်သည့်စခန်းရှိပြီး ဥရောပတိုက်၌ထွက်သည့်ငွေသတ္ထုစုစုပေါင်းပမာဏ၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံကိုတူးဖော်ထုတ်လုပ်ရာဒေသဖြစ်သည်။ အချို့သတ္ထုတွင်းများမှာ ပေ ၂၀၀၀ နီးပါး နက်၍ ကမ္ဘာ့အနက်ဆုံးသတ္ထုတွင်းများလည်းဖြစ်သည်။


၁၃ ရာစုအလယ်တွင် ဘိုဟီးမီးယား(Bohemia)ဒေသ၏ နန်းစိုက်ရာမြို့ တစ်မြို့ လည်းဖြစ်ခဲ့၍ ထိုဒေသသည် အလယ်ခေတ်(AD 1100- 1400)တွင် ဥရောပတိုက်၌ လူနေအထူထပ်ဆုံးနေရာတစ်ခု လည်းဖြစ်သည်။ ၁၂၇၈ ခုနှစ်တွင် ဘိုဟီးမီးယား ဘုရင်ကစေလွှတ်ခဲ့သည့် ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော် ကြီးတစ်ပါးသည် မြင့်မြတ်သောနယ်မြေ ဖြစ်သည့် ဂျေရုစလင်မြို့မှ မြေသားအချို့ကို သယ်ယူလာခဲ့ပြီးနောက် Sedlec ရွာရှိ ခရစ်ယာန်သချုØင်းတွင် ဖြန့်ကျဲခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ထိုသချုØင်းမြေကိုလည်း မြင့်မြတ် သည့်နယ်မြေဟုယူဆကြပြီး ဘိုဟီးမီးယားမှသာမက ပိုလန်နှင့် ဘယ်လ်ဂျီယံတို့မှ ကွယ်လွန်သူများကို ထိုနေရာတစ်ဝိုက်တွင် လာရောက်မြှုပ်နှံလေ့ရှိကြသည်။ ၁၄ ရာစု အကုန်တွင် ထိုနေရာ၌ ရိုမန်ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းကြီးကိုတည် ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၄ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် Black Death ဟု ကျော်ကြားခဲ့သော ကပ်ရောဂါအသွင်ဖြစ် ပွားသည့် ပလိပ်ရောဂါကြောင့် ဥရောပတွင်လူအများအပြား ကွယ်လွန်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ၁၅ ရာစုအစ ပိုင်း၌ Hussite စစ်ပွဲကြောင့်လည်း အတော်များများသေဆုံးခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့ကိုလည်း Sedlec ရွာတစ်ဝိုက်၌ မြှုပ်နှံခဲ့ကြသည်။ ၁၅၁၁ ခုနှစ်တွင် ထို The Cementery Church of All Saints ဘုရားကျောင်းကြီး၏အောက်ရှိ မြေအောက် လိုဏ်ဂူကဲ့သို့သောနေရာတွင် ထောင့်လေးထောင့်၌ အရိုးများကို ပိရမစ်သဖွယ်စုပုံသိမ်း ဆည်ထားခဲ့ကြသည်။ ယင်းနောက် ၁၇၀၃ ခုနှစ်နှင့် ၁၇၁၀ ပြည့်နှစ်တို့တွင် ဝင်ပေါက်၀ကို ပြုပြင်ခဲ့ပြီး ၁၈၇၀ ပြည့် နှစ်တွင် ထိုနေရာ၌ အရိုးများကို တန်ဆာဆင်၍ ဘုရားကျောင်းငယ်(Bone Church)ကို ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ချက် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးသူတစ်ဦးက ယင်းကို ၁၀ မိနစ်စာ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့ပြီးနောက် ပိုမိုလူသိများလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ လူအများစိတ်ဝင်စားနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။


လူပေါင်း ၄၀၀၀၀ ကျော် (အချို့စာအုပ်များတွင် ၇၀၀၀၀ အထိဟုဆို)၏ အရိုး များကို ရောဂါပိုးမွှားကင်းစင်စေရန်သန့်စင်ပြီးနောက် မျက်နှာကျက်နှင့်နံရံများတွင် စနစ် တကျအလှဆင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မျက်နှာကျက်၏အလယ်တွင် ချိတ် ဆွဲထားသည့်မီးပန်းဆိုင်းကြီးနှင့် ထိုခေတ်က မျိုးရိုးအဆောင်အယောင် တံဆိပ်အမှတ် အသားပုံကြီးကို အရိုးမျိုးစုံဖြင့် အလွန်လက်ရာမြောက်စွာဖန်တီးထားသည်ကို စာရေး သူတွေ့မြင်ခဲ့ရပါသည်။ ထို့ပြင် အခြားပန်းဆွဲများ၊ မီးတိုင်များကိုလည်း အရိုး ခေါင်းများ၊ အရိုးဖြင့် ပုံဖော်ထားပြီး ထောင့်လေးထောင့်တွင် ခေတ်အဆက်ဆက်စု ဆောင်းထားခဲ့ သည့်အရိုးစုပိရမစ်ကြီးများကိုလည်း မြင်တွေ့ခဲ့ရပါသည်။ ခရစ္စမတ်ကာလနှစ် ရက်မှလွဲ ၍ တစ်နှစ်တာလုံးဖွင့်လှစ်ပြသလျက်ရှိသည့် ကမ္ဘာကျော်အရိုးစုဘုရားကျောင်းမှာ အလွန် ထင်ရှားကျော်ကြားသကဲ့သို့ ထူးခြားဆန်းကြယ်မှုများကို စာရေးသူတို့ မျက်ဝါး ထင်ထင် မြင်တွေ့ခဲ့ရရာ ချက်နိုင်ငံသို့ရောက်သူတိုင်းမလွဲမသွေသွား ရောက်လေ့လာသင့်သည့် နေရာတစ်ခုဟုပင်ညွှန်းဆိုလိုက်ရပါတော့သည်။

 

 

 

 

ဆယ်ယူရရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည့် တပ်မတော် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး Y-8 လေယာဉ်အ မြီးပိုင်းတွင် FDR – Flight Data Recorder (Black Box) နှင့် CVR – Cockpit Voice Recorder တို့ပါ ရှိပြီး လေယာဉ်ပျက်ကျရသည့် အကြောင်း ရင်းကို ဖော်ထုတ်နိုင်ရေးအတွက် Aircraft Accident Investigation Procedures အတိုင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု များကို နိုင်ငံတကာသတ်မှတ်ချက်များနှင့် အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးက ဇွန်လ ၁၉ ရက် ညနေပိုင်းတွင် သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ “ဒီဟာ လွယ်လွယ်ကူကူကိစ္စမဟုတ်ဘူး။ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ဖော်ထုတ်လို့ရတဲ့ ကိစ္စမဟုတ်ဘူး။ နည်းပညာအရ လွယ် လွယ်ကူကူဖော်ပြလို့မရဘူး။ ပြီးသွားရင် သူ့လုပ်နည်း အဆင့်ဆင့်တွေ ရှိပါတယ်၊ နိုင်ငံတကာမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ’’ ဟု ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ် ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ညွှန်ကြား ရေးမှူး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ရဲဝင်းက ပြည်မြန်မာသတင်းဂျာနယ်ကို ပြောသည်။

ပင်လယ်ပြင်အတွင်းပျက်ကျခဲ့သည့် တပ်မတော်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး Y-8 လေယာဉ်၏ လေယာဉ်အမှတ်၊ ၅၈၂၀ အမှတ်အသားပါ လေယာဉ်အမြီးပိုင်းကို ပြီးခဲ့သည့် ဇွန် ၁၈ ရက် ညနေ ၃ နာရီခွဲ တွင် မတင်ဆယ်ယူရရှိခဲ့ပြီး ကျန်အစိတ် အပိုင်းများအားရရှိရေးအတွက် တပ်မ တော်(ရေ)မှ စစ်ရေယာဉ်များ၊ ဒေသခံငါး ဖမ်းစက်လှေများ၊ ကျွမ်းကျင်ရေငုပ်စစ် သည်များပူးပေါင်း၍ ဆက်လက်ဆောင် ရွက်လျက်ရှိကြောင်းလည်း အဆိုပါ ထုတ် ပြန်ချက်အရ သိရသည်။


Aircraft Investigation Team သည်လေယာဉ်ပျက်မှ Black Box အား လက်ခံရရှိပြီဆိုပါက သေချာထုပ်ပိုး၍ ချိတ်ပိတ်သိမ်းဆည်းရပြီး ထို Black Box ကို Investigation ပြုလုပ်ပေးနိုင်မည့် နိုင်ငံ၊ အဖွဲ့အစည်း၊ ကုမ္ပဏီကို ရှာဖွေရကြောင်း၊ လေယာဉ်ထုတ်လုပ်သည့်အဖွဲ့အစည်းတိုင်း Black Box ကို Investigation မလုပ်နိုင်ကြောင်း၊ အဆို ပါအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆက်သွယ်မိပြီဆိုလျှင် ဖြစ်ခဲ့သော Aircraft Type ကိုဖော်ပြ၍ Investigation လုပ်ပေးနိုင်၊ မနိုင် ဆက် သွယ်အကြောင်းကြားရကြောင်း၊ ဆောင် ရွက်ပေးနိုင်ကြောင်း ပြန်ကြားလာလျှင် ထိုနိုင်ငံ၊ ထိုအဖွဲ့အစည်းထံ Black Box ကို ပို့ရန်ပြင်ဆင်ရကြောင်း လေယာဉ် မှူးကြီး ဦးသိန်းဇော်က ၎င်း၏ Facebookု လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် မျှဝေ ရေးသားထားသည်။
CVR၊ FDR Result များကို စိတ်တိုင်းကျ Investigation ပြုလုပ်ပြီးသော အခါ တွေ့ခဲ့ရသမျှအား Discussion ပြုလုပ်၍ Black Box Investigation ၏ ပဏာမအစီရင်ခံစာအား မိမိတို့အား ထုတ်ပေးကြောင်း၊ ယင်းအဆင့်အထိ ရက်သတ္တပတ်တစ်ပတ်မျှ ကြာမြင့် ကြောင်း၊ အသေးစိတ်အစီရင်ခံစာအား ၎င်းတို့မှ ဆက်လက်၍ပေးပို့ကြောင်း၊ Black Box Investigation သည် တာဝန်ယူလုပ်ဆောင်ပေးသော ပြည်ပအ ဖွဲ့အစည်းကသော်လည်းကောင်း၊ သက် ဆိုင်ရာ Aircraft Accident Investigation Team ကသော်လည်းကောင်း မရိုးမဖြောင့် ပြုလုပ်၍မရ ကြောင်းလည်း ၎င်း၏အတွေ့အကြုံကို အခြေခံ၍ ရေးသားထားသည်။


CVR – Cockpit Voice Recorder သည် လေယာဉ်မှူးနှစ်ဦး၊ လေယာဉ် အင်ဂျင်နီယာ၊ အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးတစ်ဦး စသည်တို့အပါအဝင် ငါးဦး၏အသံများကို ဖမ်းထားခြင်း ဖြစ်ပြီး Black Box တွင်ပါသော Flight Data ဆိုသည်မှာ လေယာဉ်ပျံ စတင်ပျံ သန်းစဉ်ကပင် ပျံသန်းနှုန်း၊ အမြင့်ပေ စသည်တို့ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းဖြစ် ကြောင်း အဆိုပါ အချက်အလက်များကို စစ်ဆေးပြီးမှ အထူးပြုလုပ်ချက်ဖြင့် ပုံဖော်၍ လေယာဉ်ပျက်ကျသည်အထိ အခြေအနေမှတ်တမ်းကို ပြန်လည်တည် ဆောက်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော် (လေ) မှ လေယာဉ်မှူးဟောင်းတစ်ဦးက ရှင်းပြသည်။ “Black Box ကို စစ်ဆေးဖို့က ကြာတာပေါ့။ တစ်လ လောက်ကြာမယ်ဆိုရင်တောင် မြန် တာပေါ့” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
Y-8 လေယာဉ်သည် ပြီးခဲ့သည့် ဇွန် လ ၇ ရက်မွန်းလွဲပိုင်းတွင် အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဇွန် လ ၈ ရက် နံနက်ပိုင်း ၈ နာရီ ၁၈ မိနစ်အချိန် တွင် တာယာကွင်းတစ်ခု၊ အမျိုးသားရုပ် အလောင်းတစ်လောင်း၊ အမျိုးသမီးရုပ်အ လောင်းတစ်လောင်း၊ ကလေးရုပ်အလောင်းတစ်လောင်းနှင့် အသက်ကယ်အင်္ကျီ နှစ် ထည်၊ အဝတ်အစားထည့်သည့်အိတ်အ ချို့ကို ကျောက်နီမော်၏ အနောက်ဘက် ၁၄ မိုင်၊ လောင်းလုံမြို့၏ အနောက်တောင် ဘက် ၂၂ မိုင်အကွာ ပင်လယ်ပြင်အတွင်း စတင်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။


ယခုလေယာဉ်အမြီးပိုင်းကို ဆယ်ယူ ပြီးသည့်အချိန်ထိ ယင်းနှင့်အတူ အမျိုး သားရုပ်အလောင်း တစ်လောင်းအား ထပ် မံရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် စုစုပေါင်း ၉၂ လောင်းတွေ့ရှိသဂြိုဟ်ပြီးဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရသည်။ Air Bagan လေကြောင်းလိုင်းမှ ရန်ကုန်-မန္တလေး-ဟဲဟိုး ခရီးစဉ်အတိုင်း ပျံသန်းသည့် ဖော်ကာ F-100 အမျိုးအ စား လေယာဉ်အမှတ် XY-AGC (ခရီးစဉ် အမှတ် ၀၁၁)လေယာဉ်သည် ဟဲဟိုးလေ ဆိပ်သို့ဆင်းသက်စဉ် မတော်တဆမှုဖြစ် ပွားခဲ့ကာ လေယာဉ်ပေါ်ပါ ဧည့်လမ်းညွှန် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် မြေပြင်ရှိ ဆိုင်ကယ် မောင်းသူတစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည့်ဖြစ်စဉ် တစ်ခု လွန်ခဲ့သော ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ လ ၂၅ ရက်က ဖြစ်ပွားခဲ့သေးသည်။

ယင်းနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ လ ၂၈ ရက်တွင် အဆိုပါ လေယာဉ်ပျက်ကျ ရာမှရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် Black Box အား အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ကော်မရှင် အား ဖွဲ့စည်း၍ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ကင်ဘာရာမြို့တွင် သွားရောက်စစ်ဆေးခဲ့ကြရခြင်းဖြစ်ပြီး အစီရင်ခံစာထုတ်ပြန်ရန် အချိန်တစ်နှစ်ကျော် ကြာမြင့်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထက်အောင်ဖြိုး  (ဓာတ်ပုံ - တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (FB))

 

 

ရောမအင်ပါယာကြီးထွန်းကားခဲ့ရာ အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့ကြီးက ဘုန်းမီးနေလ တောက်ခဲ့စဉ် ဆောက်လုပ်ခဲ့တဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေနဲ့ ထူးခြားနေပါတယ်။ ရောမမြို့ထဲမှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံပါရှိနေတယ်ဆို ပိုပြီးထူးဆန်းမနေဘူးလား။ ဟုတ် ပါတယ်။ ရောမမြို့ထဲမှာ ကမ္ဘာ့အသေးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ဗာတီကန်စီးတီး(Vartican City) နိုင်ငံတည်ရှိလို့နေပါတယ်။ ဗာတီကန်နိုင်ငံဟာ ဘယ်လောက်များသေးလဲဆိုရင် အကျယ် အဝန်းအားဖြင့် ၁၁၀ ဧကသာကျယ်ဝန်းပါတယ်။ ရန်ကုန်မြို့နဲ့ယှဉ်ရင်တောင် အဆ ပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော်သေးငယ်ပါတယ်။ ပန်းခြံကြီးတစ်ခု၊ အိမ်ရာစီမံကိန်းတစ်ခုစာ လောက်ပဲကျယ်တာပါ။ ရောမမြို့နဲ့နှစ်မိုင်ကျော် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေတယ်လို့ ပြောရမှာ ဖြစ်ပြီး နယ်နိမိတ်အများစုကို တံတိုင်းတွေကာထားပါတယ်။
ကမ္ဘာပေါ်မှာ အကြီးဆုံးနိုင်ငံသုံးနိုင်ငံက ရုရှား၊ ကနေဒါနဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင် စုတို့ဖြစ်ကြပြီး အသေးဆုံးနိုင်ငံသုံးနိုင်ငံကတော့ ဗာတီကန်စီးတီး၊ မိုနာကိုနဲ့ ဩစတြေး လျတိုက်နားရှိ Nauru ကျွန်းနိုင်ငံတို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒုတိယအသေးဆုံးနိုင်ငံ မိုနာကို အကြောင်းကိုတော့ ပြည်မြန်မာဂျာနယ်မှာ ရေးသားဖော်ပြပြီးပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗာတီကန် ကတော့ ၁၉၂၉ ခုနှစ်မှစတင်ကာ မြို့နိုင်ငံအဖြစ်စတင် သတ်မှတ်ခဲ့တဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပြီး မြို့နဲ့ နိုင်ငံ တစ်ခုတည်းဖြစ်တဲ့ City-State ဖြစ်တာကြောင့် စင်္ကာပူတို့ မိုနာကိုတို့လိုပဲ မြို့ ဆိုပြီး သီးသန့်ရှိမနေပါဘူး။ ဗာတီကန်နိုင်ငံကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်က စာရေးသူရဲ့ ဥရောပ ခရီးစဉ်ထဲမှာ ရောမမြို့သို့သွားရင်း သွားရောက်လေ့လာဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။


နိုင်ငံက အသေးငယ်ဆုံးဖြစ်သလို လူဦးရေလည်း အနည်းဆုံးနိုင်ငံပါ။ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၀ တောင်မပြည့်ပါဘူး။ လူမျိုးအများစုက အီတလီလူမျိုးတွေဖြစ်လို့ အီတလီဘာသာစကားကိုသာ ပြောကြပါတယ်။ ဗာတီကန်နိုင်ငံတွင်းမှာ ဆေးရုံမရှိလို့ နိုင်ငံတွင်းမွေးဖွားတဲ့သူမရှိပါ။ နိုင်ငံထဲ နေထိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်သူတွေကိုသာ နိုင်ငံသား ပေးထားတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဗာတီကန်ဟာ အီတလီနိုင်ငံတွင်းမှာရှိနေပေမဲ့ ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံသားတွေကို အစောင့်တွေအဖြစ် ငှားရမ်းကာ တပ်ဖွဲ့ထားပါတယ်။ ကောင်းမွန်စွာ လေ့ကျင့်ထားပြီး အရည်အသွေးမြင့်မားတဲ့ အသက် ၁၉ နှစ်ကနေ ၃၀ အတွင်း အရပ် ၅ ပေ ၈ လက်မခွဲထက်အမြင့်ရှိတဲ့ ဆွစ်ဇာလန်လူမျိုး လူပျိုလူလွတ်တွေကိုသာ ရွေးချယ် ခန့်ထားတာကြောင့် ဗာတီကန်နိုင်ငံရဲ့ တပ်ကသေးငယ်ပေမဲ့ အထင်သေးလို့မရပါဘူး။
ဗာတီကန်နိုင်ငံဟာ သေးငယ်ပေမဲ့ ကိုယ်ပိုင်စာတိုက်နဲ့ ကိုယ်ပိုင်တံဆိပ်ခေါင်းရှိပြီး ဗာတီကန်စာပို့စနစ်က အီတလီထက်တောင်ပိုကောင်းပိုမြန်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကိုယ်ပိုင်ရေဒီယိုအသံလွင့်ဌာနရှိကာ ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ ဘာသာစကားပေါင်း၂၀ ခု ဖြင့် ထုတ်လွှင့်လျှက်ရှိပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အလံ၊ နိုင်ငံတော်သီချင်း၊ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်၊ ငွေသားတို့လည်း ကိုယ်ပိုင်ရှိပါတယ်။


အသေးဆုံးတွေပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ ဗာတီကန်မှာ အကြီးဆုံးတွေလည်းရှိပါတယ်။ ဒါကတော့ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးနက္ခတာရာကြည့်မှန်ပြောင်းကြီးကို ပိုင်ဆိုင်ထားတာပါ။ ဒါ ပေမဲ့ ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံတွင်းမှာ မဟုတ်ဘဲ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ အရီဇိုး နားပြည်နယ်ထဲ ထားရှိထားတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုး ကျောင်း စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်းကြီးလည်း နိုင်ငံတွင်းရှိလို့နေပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ဘာ သာဝင်အတွက် အမွန်မြတ်ထားရာ ဘုရားကျောင်းကြီးဖြစ်ပြီး လက်ရာမြောက်လှတဲ့ အနုစိတ်ဗိသုကာလက်ရာများကြောင့်လည်း ကမ္ဘာမှာကျော်ကြားလှပါတယ်။ နဂိုရှိပြီး သား ဘုရားကျောင်းအုတ်မြစ်ကိုအခြေခံပြီး အသစ်တည်ဆောက်တာ နှစ်ပေါင်း ၁၂၀ တိုင်ကြာသွားတယ်လို့သိရပါတယ်။ ပန်းရန်၊ ပန်းပု၊ ပန်းချီ၊ မှန်စီစတဲ့ အသေးစိတ်အလှ ဆင်တာက နောက်ထပ်နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကြာသွားပါတယ်တဲ့။ အခန်းပေါင်းထောင်ကျော် ရှိပြီး အဆောက်အအုံတစ်ခုနဲ့တစ်ခုဆက်နေတဲ့ ဗာတီကန်နန်းတော်ကြီးတွေလည်းရှိ ပါတယ်။နန်းတော်တွေရှိပေမဲ့ ဘုရင်တော့ မရှိပါဘူး။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးလက်အောက် သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်နဲ့အုပ်ချုပ်တဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။


သေးငယ်လှတဲ့နိုင်ငံလေးမှာ ဝင်ငွေကတော့ ပြတိုက်ဝင်ကြေးနဲ့ တံဆိပ်ခေါင်း ရောင်းရာကနေ အဓိကရပါတယ်။ တစ်နှစ်ကို ဧည့်သည် ၅ သန်းလောက်လာလို့ နိုင်ငံတွင်း အမြဲလူပြည့်နေတတ်တယ်။ ဘုရားကျောင်းထဲ၊ ပြတိုက်ထဲ ဝင်ကြည့်ချင်ပါက အကြာကြီးတန်းစီရပါတယ်။ ဗာတီကန်ပြတိုက်တွေ အနှံ့သာသွားကြည့်မယ်ဆိုရင် ၉ မိုင်အရှည်ရှိလို့ ပန်းချီကားတစ်ချပ်ကို တစ်မိနစ်သာခံစားမယ်ဆိုရင်တောင် ပန်းချီကား အကုန်လုံးကို ခံစားကြည့်ရှုဖို့ လေးနှစ်လောက်အချိန်ယူရမယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဗာတီကန်စာကြည့်တိုက်နဲ့ Sistine Chapel ရှိ စတုရန်းပေပေါင်း ၆၀၀၀ကျော်ရှိ မိုင်ကယ်အန်ဂျလိုလက်ရာ မျက်နှာကျက်ပန်းချီ ကားကြီးကလည်း အနုစိတ်ကာ လက် ရာမြောက်လွန်းသဖြင့်ကျော်ကြားလှပါတယ်။ အနုပညာလက်ရာမြောက်တဲ့ အဆောက် အအုံတွေ၊ သမိုင်းအရ၊ ဘာသာရေးအရအရေးပါတဲ့နေရာနဲ့ အဆောက်အအုံ တွေများ စွာရှိလို့ UNESCO အသိအမှတ်ပြုသမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် တစ်နိုင်ငံလုံး အသိအမှတ် ပြုခံရတဲ့ တစ်ခုတည်းသောနိုင်ငံလည်း ဖြစ်လို့နေပါတယ်။

ဥရောပနိုင်ငံတွေထဲ လှပတဲ့နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ်ကမ္ဘာကျော်တဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ မြို့ တော်ပဲရစ်အပြင် အခြားလှပတဲ့မြို့တွေအများကြီးရှိနေပါတယ်။ အဲ့ဒီမြို့တွေထဲ အရှေ့ တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းမှာရှိတဲ့ နိ(စ်)(Nice)လို့ခေါ်တဲ့ ကမ်းခြေမြို့လေးက တစ်မြို့ အပါအဝင်ပဲပေါ့။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ မြေထဲပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်ကို French Riviera လို့ခေါ်ပြီး ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်မှာ ကမ္ဘာ့ဒုတိယ အသေးဆုံးနိုင်ငံ မိုနာကိုနဲ့ နိ(စ်)မြို့အပါအဝင် မြို့တွေရွာတွေဟာ ကပ်လျက်တည်ရှိနေ ပါတယ်။


နိ(စ်)မြို့က ပြင်သစ်နိုင်ငံရဲ့အပန်းဖြေကမ်းခြေစခန်းမြို့ဖြစ်ပြီး သာယာလှပတဲ့ ရှုခင်း တွေကြောင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေကြားရေပန်းစားပါတယ်။ တောင်တန်းတွေနဲ့ မြေထဲပင်လယ်ကြားတည်ရှိပြီး အီတလီနိုင်ငံ၊ မိုနာကိုနိုင်ငံတို့နဲ့ ကပ်လျှက်တည်ရှိနေတာ သူ့ရဲ့ထူးခြားချက်ပါ။ မျှတတဲ့ရာသီဥတု၊ ကြည်သန့်နေတဲ့ စိမ်းပြာရောင်ပင်လယ်ရေနဲ့ ကမ်း ခြေတွေ၊ ကမ်းခြေတစ်လျှောက် လှပတဲ့အဆောက်အအုံတွေကလည်း မြို့အလှကို ပိုတိုးစေပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဧည့်သည်တွေ တစ်နှစ်ကို ၄ သန်းလာရောက် လည် ပတ်လျှက်ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ရာသီဥတုအေးမြတဲ့ ဆောင်းတွင်းကာလတွေမှာ ရာသီဥတုသာယာတဲ့ နိ(စ်)မြို့လေးဆီ လာရောက်လေ့ရှိကြပါတယ်။


နိ(စ်)မြို့ကို ခရီးသွားတွေမျက်စိကျတာ အခုခေတ်မှ မဟုတ်ပါဘူး။ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၄ သိန်း လောက်ကတည်းက ခရီးသည်တွေ ခဏတာလာရောက်ရာနေရာဖြစ်နေပါတယ် တဲ့။ ကျောက်ခေတ်ကဆိုတော့ ကျောက်ခေတ်လူသားတွေ ဒီနေရာမှာတွေ့ရတတ်တဲ့ ကျောက်ခေတ်သားမွှေးရှည်ဆင်ကြီးတွေကို တစ်နှစ်တစ်ခါလာရောက်အမဲလိုက်လေ့ ရှိတာကြောင့်ပါ။ နိ(စ်)မြို့ဆိပ်ကမ်းနားက တောင်ပေါ်မှာ ဒီအထောက်အထားတွေကို ရှေး ဟောင်းသုတေသီတွေရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး အခုအခါ ထိုနေရာကို ပြတိုက်အဖြစ် ပြသထားပါတယ်။ ရောမအင်ပါယာကြီးစိုးခဲ့စဉ်အချိန်ကလည်း နိ(စ်)မြို့လေးဟာ အ ပန်းဖြေမြို့ဖြစ်ခဲ့ပါသေးတယ်။ ထိုအချိန်တုန်းက ကမ်းခြေမှာ မြို့မတည်သေးဘဲ ကမ်း ခြေမြင်ရတဲ့တောင် ပေါ်မှာမြို့တည်ထားတာမို့လို့ အခုအခါမှာ ပျက်စီးနေပြီဖြစ်တဲ့ ရောမ ခေတ်က ရေစိမ်ကန်ရယ်၊ သားသတ်ကွင်းရယ်၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းရယ်၊ နှစ် ၅၀၀ သက် တမ်းရှိ သံလွင်တန်းရယ်ကို တောင်ပေါ်မှာ အခုချိန်ထိတွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။


နိ(စ်)မြို့က အရင်က အီတလီမြို့ဖြစ်ပြီး ၁၈၆၀ ခုနှစ်မှ ပြင်သစ်နိုင်ငံအောက်ရောက် ခဲ့တာပါ။ အီတလီကို ဩစတြီးယားက ဝင်တိုက်ခိုက်ရာမှာ အီတလီဘက်က ဝိုင်းခုခံ ပေးလို့ ကျေးဇူးတင်တဲ့အနေနဲ့ ပြင်သစ်ကိုပေးခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ အီတလီလက် အောက်မှာရှိတုန်းက Nizza လို့ခေါ်ခဲ့ကြပြီး အဲ့ဒီကာလမတိုင်မီ နှစ် 500 BC အတွင်း ဂရိ အင်ပါယာကြီးစိုးခဲ့စဉ်က Nike လို့ခေါ်ခဲ့ကြတာပါ။ Nike ဆိုတာ ဂရိလို အောင်မြင် ခြင်းလို့အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ နိ(စ်)ကို ပြင်သစ်လို ချစ်စနိုးနဲ့ Nice la Belle နိစ်အလှလေးလို့လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။


ပြင်သစ်တွေ အမွှန်းတင်သလို နိ(စ်)မြို့ကလည်း တကယ်လှပါတယ်။ ကျောက် စရစ်ခဲတွေ ပြည့်နေတဲ့ သောင်ပြင်တွေပေါ် တစ်ချက်ချက်လှိုင်းပုတ်တိုင်းရိုက်ခတ်လာ တဲ့ စိမ်းပြာရောင်ပင်လယ်ရေတွေက ရှုမငြီးစရာပါ။ ကျွန်မတို့ရောက်ခဲ့တုန်းက ဧပြီလ နွေဦးရာသီမို့ ရာသီဥတုနည်းနည်းအေးစိမ့်စိမ့်ရှိလို့ ကမ်းခြေတွေမှာ လူသိပ်မများပေမဲ့ မြို့ ထဲလမ်းမတွေမှာတော့ ဧည့်သည်တွေနဲ့ စည်ကားလှပါတယ်။ နိ(စ်)မြို့ရိုးရာ Carnival ပွဲတော်ကျင်းပချိန်မှာဆို တိုးမပေါက်အောင် စည်ကားလှတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကမ်း ခြေတလျှောက်အပြင် မြို့ဟောင်း၊ ရဲတိုက်ကြီးရှိရာတောင်ကုန်း၊ ဆိပ်ကမ်း၊ ရုရှားဘုရား ကျောင်းနဲ့ ပြတိုက်တွေကိုပါ သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိကြပါတယ်။ နိ(စ်)မြို့ကိုလည် ရင်း အနီးအနားက မိုနာကိုနိုင်ငံ၊ ကန်းရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကျင်းပရာ ကန်းမြို့ (Cannes) နဲ့ အခြားတောင်ပေါ်ရွာတွေဆီပါ တဆက်တည်း သွားရောက်လည်ပတ်လို့လည်း ရပါ တယ်။ မြို့ပြနဲ့ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်၊ သဘာ၀အလှနဲ့ လူလုပ်အနုပညာပေါင်းဆုံရာ နိ(စ်)မြို့လေးဟာ လာရောက်လည်ပတ်သူတိုင်းကိုကျေနပ်စေနိုင်မှာ အမှန်ပါပဲ။ 

More Articles ...